موتورخانه آسانسور چیست؟
فضایی است که موتور محرکه و تابلو کنترل و قطعات دیگر آسانسور را در خود جای می دهد. لازم است تا حد ممکن سطح موتوخانه همواره بزرگتر از سطح چاه آسانسور باشد. در صورت تهویه طبیعی هوای چاه آسانسور و موتورخانه مستقیما به هوای آزاد تخلیه می شود که مساحت دریچه تخلیه هوا نباید کمتر از یک درصد مساحت مقطع چاه آسانسور باشد.
در صورتی که آسانسور بیش از 2.5 متر بر ثانیه باشد، و در صورتی که تعداد آسانسورها به 2 یا 3 عدد در یک چاه مشترک قرار گیرند، سطح دریچه تخلیه هوا 0.3 متر مربع کافی می باشد. ولی 4 آسانسور و بیشتر می باید به 0.4 متر مربع افزایش یابد.
درب
درب ورودی موتورخانه باید حداقل به عرض 90 سانتی متر و با ارتفاع 190 سانتی متر باشد و قفل آن می بایست به گونه ای باشد که از سمت داخل بدون نیاز به کلید باز شده و از بیرون توسط کلید امکان باز شدن را داشته باشد. جهت بازشو آن نیز باید به سمت بیرون باشد.
تهویه
گرمایش و تهویه موتورخانه باید به گونه ای کنترل شود که درجه حرارت موتورخانه در حدود 5 تا 40 درجه سانتی گراد حفظ شود. شدت روشنایی در داخل موتورخانه نیز باید حداقل 200 لوکس تامین گردد. برای طراحی فن ، جهت تهویه اجباری هوای موتوخانه تعداد تعویض هوا در موتورخانه 12 – 14 بار در ساعت ئر نظر گرفته شود.
درب اضطراری
جهت دسترسی از فضای بالاسری (انتهای چاه) به داخل موتورخانه، درب اضطراری حداقل ابعاد آن 60 سانتی متر در 60 سانتی متر مورد استفاده قرار می گیرد.
در آسانسورهای کششی استقرار موتورخانه در بالای چاه ایده آل بوده اما در بعضی از موارد امکان پیش بینی آن در پایین چاه نیز وجود دارد که در این صورت احتمال بالا رفتن هزینه ی اجرایی اسانسور و مشکلات نگهداری بیشتر خواهد بود.
معایب استقرار موتوذخانه در پایین :
- هزینه های اجرای اجرای ساختمان بیشتر خواهد بود
- آسانسور موتور بزرگ تری نیاز دارد
- طول سیم بکسل بیشتری درگیر است
- به تعداد فلکه های هرزگرد بیشتری نیاز دارد که در نتیجه به فضای بالاسری بیشتری نیاز خواهد بود
- هزینه نگهداری آن در مقایسه بیشتر است
- کاهش طول عمر سیم بکسل ها به دلیل استفاده از فلکه های هرزگرد در بالای چاه آسانسور جهت انتقال نیرو به انتهای چاه از دیگر معایب آن می باشد.
آسانسور جهت انتقال نیرو به انتهای چاه از دیگر معایب آن می باشد. در آسانسورهای با سرعت 2/5 متر بر ثانیه به بالا همواره باید موتورخانه بالای چاه پیش بینی شود.
در آسانسورهای پانورامیک در صورت استفاده از آسانسور کششی پیشنهاد می شود که موتورخانه آسانسور بالای چاه پیش بینی گردد، زیرا قطعات کمتری از داخل چاه دیده می شوند.
در صورت استقرار موتورخانه در پایین یا در کنار چاه فاضی بالاسری به دلیل وجود فلکه های هرزگرد در انتهای چاه حداقل به اندازه قطرهای فلکه ها افزایش خواهد داشت. قطر فلکه های هرزگرد و کششی حداقل 40 برابر قطر سیم بکسل های مورد استفاده در آسانسور می باشد. در غیر این صورت مقدار تحمل نیروی کششی در آن کاهش خواهد یافت.
موضوعات فوق با طراح معمار ساختمان جهت پیش بینی در طرح بایستی هماهنگ شود. ازدیگر موارد که باید در موتورخانه پیش بینی شود، انتقال تجهیزات به داخل آن در هنگام نصب تجهیزات و یا خارج کردن آن ها به هنگام نیاز به تعمیرات است. به خصوص هنگامی که موتورخانه در زیر زمین و یا بین چاه پیش بینی می گردد.
موتورخانه آسانسورهای هیدرولیک
پیشنهاد می گردد همواره عرض یک ضلع موتورخانه آسانسورهای هیدرولیکی حداقل 2 متر بوده (عمق یا عرض) و ارتفاع آن کمتر از 2 متر نباشد.
در صورتی که موتورخانه آسانسور هیدرولیک مجاور با چاه باشد عرض دیوار مجاور هم اندازه دیوار چاه خواهد بود و امکان دسترسی به داخل چاه آسانسور نیز از طریق موتورخانه جهت انتقال تجهیزات نیز وجود خواهد داشت.
کنترل دما در موتورخانه آسانسورهای هیدرولیکی به دلیل انتقال گرمای کولر روغن هیدرولیکی که در اثر کارکرد آسانسور تولید می شود یکی از مواردی است که باید در طراحی معماری و روش انتقال حرارت به بیرون مد نظر باشد.
به طور معمول کولر روغن در داخل موتورخانه نصب می گردد ولی می توان کولر روغن را برای کاهش بار حرارتی به بیرون از موتورخانه هدایت کرد. در برخی از موارد جهت خنک کردن موتورخانه آسانسور سیستم تهویه مطبموع ( کولر گازی ) مورد استفاده قرار می گیرد.
آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL)
در آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL) کلیه تجهیزات و نیروی محرکه آسانسور در داخل چاه نصب می شوند که به دلیل زلزله خیز بودن کشور باید مقررات و آیین نامه های مربوطه در طراحی و نصب تجهیزات در داخل چاه توسط سازندگان و نصابان این نوع آسانسورها رعایت شود.
در آسانسورهای فوق کلیه قطعات از جمله موتور کششی، تابلو کنترل در داخل چاه به روش های مختلف نصب می شوند. این تجهیزات می توانند در داخل فضای بالای چاه (بالاسری) یا در داخل چاهک و یا در انوعی روی خود کابین مستقر می شوند. تابلو کنترل در بعضی از انوع در اولیت توفق یا در آخرین توقف بیرون از چاه یا در داخل چاه آسانسور نصب می شود.
به هنگامی که تابلو داخل چاه پیش بینی شده باشد، تعمیرات آن یا استفاده در مواقع اضطراری، تابلو آسانسور توسط ابزار کنترل ار راه دور کنترل می شود.
برای افزایش راندمان سیستم در آسانسورهای بدون موتورخانه، موتورهای محرکه بدون گیربکس مورد استفاده قرار می گیرد. در این موارد باید هوای محل استقرار موتور تهویه شده و به خصوص هوای اطراف تابلو کنترل و تجهیزات موتور به گونه ای باشد که از درجه حرارت مناسبی برخوردار شود.
